lumclogo

Coloscopie

Inleiding

Endoscopie betekent van binnen kijken . De benaming van het onderzoek wordt aangepast aan het orgaan waarin gekeken wordt. Zo heet inspectie van de hele dikke darm "coloscopie"  (ook wel colonoscopie genoemd) en het verwijderen van een poliep in de darm "poliepectomie".  Een coloscopie (met eventueel poliepectomie) duurt ongeveer 45 minuten. Deze tijdsindicatie is echter een gemiddelde; het is heel goed mogelijk dat het onderzoek soms iets langer duurt.


Doel van het onderzoek

Het doel van het onderzoek is om eventueel aanwezige afwijkingen in de dikke darm op te sporen en indien mogelijk ook te behandelen. Indien u klachten heeft (bijvoorbeeld bloed bij de ontlasting), kunnen we na het onderzoek uitleg geven over de eventuele oorzaak hiervan.   

Naast het opsporen van afwijkingen in de dikke darm (en daarmee vaak ook de oorzaak van uw eventuele klachten), is het soms ook mogelijk om bij de scopie meteen een behandeling toe te passen, bijvoorbeeld door het verwijderen van een poliep. Hierover leest u verderop meer.


Voorbereiding 

Voor de coloscopie is het van zeer groot belang dat de darm volledig schoon (dus leeg) is. Als er nog ontlasting in de darm  is achtergebleven, kunnen afwijkingen gemist worden. In sommige gevallen moet het hele onderzoek (inclusief voorbereiding)  zelfs opnieuw gedaan worden. Daarom vragen wij u het voorbereidingsschema zo nauwkeurig mogelijk te volgen en tijdig (minstens 3 dagen voor de coloscopie) te beginnen met het aangepaste dieet zoals hierna beschreven.


Voorbereidingsschema en dieet

U hebt een recept voor een laxeervloeistof (picoprep®) en laxeerpillen (bisacodyl®) voorgeschreven gekregen. Picoprep® is een laxeermiddel met sinaasappelsmaak; het bevat geen suiker. Diarree ontstaat in het algemeen minimaal 2-3,5 uur na inname van het eerste zakje picoprep. Dit kan uiteraard per persoon verschillen. In sommige gevallen is het mogelijk dat u ter voorbereiding een andere darmspoeling moet ondergaan; in dit geval zal uw arts dat met u bespreken.

Hieronder wordt stap voor stap weergegeven wanneer u wat moet doen om de darm zo goed mogelijk schoon te spoelen voor het onderzoek. Indien u het onderzoek om 8.30uur in de ochtend heeft, vragen wij u om 4.00-4.30 uur op te staan voor de inname van het tweede glas Picoprep met de daarbij behorende 2 liter vocht. Dit is erg vroeg, echter voor een goede darmvoorbereiding is gebleken dat de voorbereiding zoals hij hieronder vermeld staat verreweg de beste resultaten oplevert.

 

Wanneer

Tijdstip

Instructie

10 dagen voor het onderzoek

 

indien u ijzerpreparaten (“staalpillen”) gebruikt, moet u deze nu stoppen

3 dagen voor het onderzoek

 

volg het aangepaste dieet (zie hiernaast)

2 dagen voor het onderzoek           

               

neem ’s avonds 1 tablet bisacodyl (5mg)

1 dag voor het onderzoek           

 

12.30 uur


17.00 uur

 

19.00-21.00 uur

lichte lunch (bv cracker, witte boterham, beschuit

Neem 1 tablet bisacodyl (5mg). Vanaf dit moment mag u niets meer eten en alleen nog maar heldere dranken gebruiken

1 glas picoprep (= 1 zakje) met daarbij tenminste 2 liter heldere dranken.

De dag van het onderzoek

 

4-6 uur vóór het onderzoek

2 uur vóór het onderzoek

neemt u 1 glas picoprep (= 1 zakje) met daarbij tenminste 2 liter heldere dranken

Nu ook niets meer drinken

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Voedingslijst

Drie dagen voordat u start met het laxeerschema, moet u uw dieet gaan aanpassen. U mag namelijk geen voedingsmiddelen meer gebruiken die veel resten in de darm achterlaten. In het schema hieronder treft u een lijst aan met voedingsmiddelen die u wel, of juist niet meer mag eten.

 

Toegestane voeding

Verboden voeding

Brood en graanproducten

Wit brood, beschuit Macaroni, spaghetti Griesmeel

Witte rijst

Maïzena, tapioca

Cornflakes

Crackers (max. 4dd)

Volkorenbrood of bruin brood, brood met pitjes. Volkorenbeschuit all gebak en havermout, ontbijtgranen,zilvervliesrijst, volkorenpasta

Hoofdmaaltijden

(mager) vlees, vis, kip: alleen bereid in bouillon

Gestoomde vis

Eieren: omelet, scrambled eggs, gepocheerd ei

Heldere soepen

Worst, salami

Gebakken vlees of vis

Gefrituurd vlees of vis

Vlees of vis uit blik

Jus, sauzen

Gebonden soep of soep met noodles / groenten

Groenten en fruit

Aardappelpuree

Gepureerde pompoen

Wortel, gare bloemkool

appelmoes, tomaten en gezeefd sap van sinasappels

Alle andere groenten

Alle soorten fruit (inclusief gedroogd fruit)

Peulvruchten

Desserts

Gelatinepudding

Zuivelproducten

Naturelyoghurt

Meringues

Fruityoghurt

Extra’s en broodbeleg

Honing, marmiet, boter

Rookvlees, kipfilet

Plantaardige oliën, room

Zout, peper

Azijn, bouillon

Jam, marmelade, pindakaas

Noten, popcorn, chips

Chocolade, snoep

Dranken

Thee, koffie, water

Melk

Vruchtensap zonder vruchtvlees

Limonade, frisdranken, likeur

Gezeefd groentesap

Rood of paars gekleurde dranken

Groenten en fruit

tomatensap, gezeefd sap van grapefruit of sinaasappelen

alle groenten, peulvruchten en vruchten

‘Heldere’ dranken die gedronken kunnen worden tijdens de darmvoorbereiding met Picoprep

Koffie of thee zonder melk

Water

“Light” frisdranken

Heldere soepen

Heldere vruchtensappen zonder vruchtvlees (bv appelsap, witte druivensap)


Tips bij de voorbereiding op het onderzoek:

  • Blijf regelmatig bewegen. Om de ontlasting goed op gang te brengen is het belangrijk dat u voldoende beweegt in de periode van het laxeren.
  • Daag comfortabele warme kleding. U kunt het koud krijgen tijdens de voorbereiding. Als u naar de afdeling komt, is het ook prettig als u warmer gekleed bent.
  • Neem extra ondergoed mee naar het ziekenhuis.
  • Gebruik eventueel een rietje om de picoprep te drinken, zodat de vloeistof verder in uw mond komt.
  • Drink uit een echt glas (géén plastic beker).
  • Gebruik bijvoorbeeld onderstaande maatvoering om bij te houden hoeveel u drinkt.maatvoering drinken
  • Leg een stukje papier onder het glas met drinken. Als u het kunt lezen betreft het een heldere vloeistof.

helder vloeistof test 

Antistolling

Geneesmiddelen die de stolbaarheid van het bloed beïnvloeden (bloedverdunners zoals fenprocoumon (Marcoumar®), Sintrommitis (Sintrom®) , Ascal, Plavix® of de nieuwe antistollingsmiddelen) kunnen het risico op een bloeding bij de coloscopie vergroten. Indien u een bloedverdunner gebruikt, dient u dit te melden aan uw arts of verpleegkundig specialist. Deze zal dan bepalen of de bloedverdunner tijdelijk gestopt kan worden.

Indien u een bloedverdunner gebruikt die wordt doorgedoseerd door de trombosedienst (of indien u zelf INR controles doet via een thuismeetapparaat), dient de dosering hiervan te worden aangepast door de trombosedienst. Zodra de datum van de coloscopie bekend is, dient u contact op te nemen met de trombosedienst, zodat de dosering tijdig kan worden aangepast. IJzertabletten moeten 7-10 dagen voor het onderzoek gestopt worden.


Het onderzoek

Voorafgaande het onderzoek wordt er bij iedereen een naaldje ingebracht om medicijnen te kunnen geven tijdens het onderzoek, tevens worden er enkele vragen gesteld, dit noemen we Time-Out-Procedure. Het onderzoek gebeurt met een buigzame (=flexibele) slang (endoscoop), die een doorsnede heeft van ongeveer 1,3 cm.In veel gevallen zal het onderzoek plaatsvinden met toediening van een slaapmiddel en/of pijnstilling. Hierdoor wordt u slaperig en zult u van het onderzoek minder merken. Het is echter geen algehele narcose, maar een 'roesje'. Veel mensen krijgen dus wel iets mee van het onderzoek.

Tijdens het onderzoek ligt u op uw linker zij of op uw rug. De endoscoop wordt via de anus ingebracht. Het opschuiven van de slang is niet pijnlijk, maar kan wel een onaangenaam gevoel veroorzaken. De dokter zal tijdens het onderzoek wat lucht in uw darm blazen. Dit kan een vol gevoel geven. Mocht u windjes moeten laten tijdens het onderzoek dan is dat heel gewoon. Het zal u alleen maar opluchten. Bij sommige patienten is het opschuiven van de endoscoop moeilijker, omdat de dikke darm erg kronkelig is. Het is het beste als u zich tijdens het onderzoek probeert te ontspannen. De verpleegkundige zal u hiervoor aanwijzingen geven.

Het komt voor dat mensen toch pijn hebben of zich niet lekker voelen. Mocht dit bij u het geval zijn, aarzelt u dan niet dit tegen de verpleegkundige en/of de dokter te zeggen. Bij veel darmkrampen kan soms een voor uw darmen ontspannende injectie nodig zijn. Hiervan wordt u niet suf, maar u kunt wel een beetje droge mond krijgen. 

coloscopie 3Zie hiernaast een plaatje hoe de endoscoop werkt. De endoscoop buigt mee met de vorm van de dikke darm. Het lichtje aan het einde van de endoscoop zorgt ervoor dan de arts de dikke darm van binnen kan zien. De arts kan, indien nodig, met behulp van een klein tangetje wat weefsel aan de binnenkant van de darm wegnemen. Dit heet een biopsie. U voelt hier niets van. Dit weefsel wordt nader onderzocht onder de microscoop.

Een coloscopie is in het algemeen een veilig onderzoek. Toch is er een kleine kans (kleiner dan 0,1%) op een complicatie in de vorm van een bloeding of een perforatie (gaatje in de darm). Als een complicatie tijdens de scopie wordt opgemerkt, zal worden geprobeerd deze meteen te behandelen. In sommige gevallen zult u na de scopie moeten worden opgenomen in het ziekenhuis en soms kan een operatie nodig zijn om de complicatie te herstellen.


Het verwijderen van een poliep (poliepectomie)

Een poliep is een uitgroeiseltje van de binnenbekleding (= slijmvlies) van het maagkanaal. Hoewel de meeste poliepen weinig of geen klachten geven, is het toch belangrijk dat ze verwijderd worden, omdat sommige poliepen uiteindelijk kwaadaardig kunnen worden. De meeste poliepen kunnen verwijderd worden bij de coloscopie. Soms wordt er eerst een zoutvloeistof onder de poliep gespoten, voordat deze wordt verwijderd. Vervolgens kan er door de coloscoop een metalen snaartje met een lus worden opgeschoven. De lus wordt als een lasso om de poliep gelegd en aangetrokken. Vervolgens wordt door de metalen lasso een zwakke elektrische stroom geleid, waardoor de steel van de poliep wordt doorgebrand. Deze behandeling is in de meeste gevallen niet pijnlijk.

Over het algemeen is de behandeling veilig, complicatievrij en niet belastend voor de patiënt. In enkele gevallen is het echter zo dat een patiënt na de behandeling een klein beetje bloedverlies heeft of krampende buikpijn houdt. U kunt hierover natuurlijk altijd contact opnemen met uw huisarts of met de arts die het onderzoek verrichtte.


Melden

Het onderzoek wordt poliklinisch gedaan op de endoscopie-afdeling op de 4e etage in de C-toren, zone C4-S. In verband met de voorbereidingen (zoals het inbrengen van een infuusnaald en het meten van de bloeddruk) vragen wij u zich een half uur vóór de aanvang van het onderzoek te melden bij de balie van de endoscopie-afdeling. Deze bevindt zich in zone C4-S, Balie 119. Soms kan het zijn dat met u andere afspraken zijn gemaakt.


Tot slot

In de meeste gevallen kunt u na het onderzoek gewoon weer naar huis. Als u een kalmerend middel ("roesje")  heeft gehad, blijft u na het onderzoek nog ongeveer een uur ter observatie in het ziekenhuis. U moet in dat geval door iemand worden opgehaald van de uitslaapkamer of verpleegafdeling en mag gedurende de rest van de dag geen motorvoertuigen besturen. Let op: indien u niet kunt worden opgehaald van de uitslaapkamer, kunt u geen roesje krijgen. U mag niet zelfstandig naar huis, ook niet met het openbaar vervoer.

Vanzelfsprekend kunt u met eventuele vragen tussen 10.00 – 11.00 uur terecht via het voorlichtingsspreekuur van de afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten. Telefoonnummer 071 – 5269111, vragen naar pieper 9131.

Mocht u na het onderzoek zeer veel last hebben van buikpijn of van helderrood bloedverlies via de anus, dan kunt u contact opnemen met het LUMC (071-5269111) en vragen naar de dienstdoende maag-darm-leverarts.